Borderline Kişilik Bozukluğu Nedir? Belirtileri ve Nedenleri Nelerdir?

Borderline Nedir?

Genellikle ergenlik döneminde başlayan borderline kişilik bozukluğu, çok sık ve yoğun değişkenlik gösteren ruh halleri, bozuk benlik imajı (kendinlik algısı), davranışlardaki istikrarsızlık ve karasızlıkla kendini gösteren ciddi bir ruhsal hastalıktır. Bu belirtiler dürtüsel eylemlerde ve kişiler arası ilişkilerde ciddi sorunlara yol açar. Borderline kişilik bozukluğu olan kişiler, olayları çok iyi ya da çok kötü gibi uçlarda görmeye meyillidir .Kısaca ,borderline kişilik bozukluğuna sahip insanlar çok sıkılgan ve dengesizlerdir.

Karakteristik olarak; terk edilmeden kaçınmak için sürekli bir çaba gösterme, kişiler arası ilişkilerde ve benlik algısında yoğun git-geller, insan ilişkilerinden sıkılganlık, intihar ile ilgili yenileyen davranışlar, duygulanımda alışılmışın dışında değişmeler, boşluk hissi, yoğun öfke, paranoid düşünceler, bazen de ağır dissosiyatif belirtiler (bilinç, bellek ve kimlik sorunları/ saçma konuşmalar, konuşmada zorluk, baygınlık, unutkanlık, kim olduğuna dair şüpheler) en belirgin semptom ve özellikler arasında yer alır. Sınırda kişilik bozukluğunuz (SKB) varsa,kendinizi inişli çıkışlı bir yolda hissetmeniz muhtemel. Bunun sebebi, sadece dengesiz ruh haliniz ya da ilişkileriniz değil, aynı zamanda kim olduğunuz hakkındaki gelgitli duygularınızdır. Öz-eleştirileriniz, hedefleriniz, hatta hoşlandığınız ve hoşlanmadığınız şeyler kafa karıştırıcı ve net olmayan şekillerde sık değişebilir.

SKB’li insanlar, son derece hassas olma eğilimindedir. Küçük şeyler bile, şiddetli reaksiyonları tetikleyebilir ve bir kez tetiklendiğinde, sakinleşmekte zorlanırlar. Bu duygusal değişkenlik ve kendini sakinleştirememenin ağırlığı, ilişkilerde kargaşaya ve dürtüsel (hatta umarsız) davranışlara kolaylıkla yol açabilir.

Ezici duyguların sıkıntısını çekerken, net düşünemez veya ayaklarınızı yere sağlam basamazsınız. Yaralayıcı şekilde konuşabilir veya daha sonra kendinizi suçlu hissetmenize neden olacak tehlikeli veya uygunsuz davranışlarda bulunabilirsiniz. Bu durum, kaçmanın imkansız olduğunu düşündüren, acı verici bir döngü gibi görünür. Ancak bu doğru değildir.

Borderline kişilik bozukluğu olan kişiler, olayları çok iyi ya da çok kötü gibi uçlarda görmeye meyillidir.


Sık görülen borderline belirtileri:
· Biriyle çok çabuk yakınlık kurma ya da kendinden uzaklaşacağını düşündüğü kişi ile hemen iletişimi kesme gibi terk edilmekten kaçınan davranışlar sergileme
· Aile, arkadaş ve yakın çevre ile ilgili hızla değişen aşırı sevgi ve nefret gibi uç duygulara sahip olma
· Dengesiz ve bozulmuş benlik duygusu
· Dikkatsiz araba sürme, aşırı ve mantıksız para harcama, madde kullanımı, çok fazla yemek yeme, aşırı cinsel davranışlarda bulunma, kumar oynama gibi tehlikeli ve dürtüsel hareketler yapma
· Kendine zarar verme
· Tekrarlayan intihar düşünceleri veya girişimleri
· Birkaç saat ile birkaç gün arasında süren ani ve yoğun duygudurum değişimleri
· Sürekli olarak boşlukta hissetme
· Uygunsuz ve yoğun öfke, öfke kontrol problemleri
· Güven sorunu yaşama, diğer insanların niyetleri hakkında aşırı ve irrasyonel şüphecilik olarak sayılabilir.


Borderline bozukluğu olan kişilerde tüm belirtiler görülecek diye bir durum söz konusu değildir. Bazı hastalarda birkaç belirti görülürken bazılarında sayılan belirtilerin neredeyse hepsi gözlenebilir. Belirtilerin ortaya çıkışı sıradan olaylarla tetiklenebilir. Örneğin iş gezisi nedeniyle yakın çevresinden ayrılan bir kişide belirtiler görülmeye başlayabilir. Belirtilerin şiddeti ve süresi kişiden kişiye değişir. Kişinin genel durumu ve hastalığının derecesi belirtilerin yoğunluğunu belirler.

Borderline Kişilik Bozukluğu Neden Olur?

Bilimsel çalışmalar, bazı faktörlerin; borderline kişilik bozukluğunun gelişmesinde ya da hastalığın görülme riskini artırmada rol oynayabileceğini göstermiştir.


Birinci derece yakınında borderline kişilik bozukluğu olanlar, bu hastalığa sahip olma açısından risk altındadır. Bu durum hastalığın genetik bir temeli olabileceğini gösterir.

Borderline hastalığı olan ve sağlıklı kişileri içeren çalışmalarda, bu iki grubun beyin yapılarında fonksiyonel ve yapısal birtakım farkların olduğu saptanmıştır. Ancak bu farkların hastalık gelişiminde ne derece etkili olduğu bilinmemektedir.


Çevresel, sosyal ve kültürel faktörler de hastalığın oluşumunda rol oynuyor olabilir. Borderline hastalığı olan kişiler; çocukluk dönemlerinde taciz, terk edilme gibi travmalar yaşadığını aktarmıştır.


Ruhsal hastalıklar genel olarak pek çok faktöre bağlı olarak gelişir. Tek bir neden hastalığın gelişimini açıklamada yetersiz kalır. Genetik, çevresel ve yapısal faktörler borderline hastalığının gelişiminde potansiyel nedenler olsa da bu faktörleri taşıyanların kesinlikle hasta olacağını ya da bu faktörleri bulundurmayan kişilerin asla hasta olmayacağını söylemek mümkün değildir.

Borderline kişilik bozukluğu, hayatın pek çok alanında olumsuz etkiler bırakabilir. Hastalığın bu komplikasyonları:
· Sürekli işini kaybetme veya değiştirme
· Eğitimini tamamlayamama
· Tutuklanma, hapse girme gibi hukuki problemler yaşama
· Çatışmalı ilişkilere sahip olma, evlilikte sorun yaşama, boşanma
· Kendine zarar verme ve bu duruma bağlı olarak hastane yatışı
· Yıpratıcı ilişkilerde bulunma
· Riskli davranışlar sonucu plansız gebelik, cinsel yolla bulaşan hastalıklar, trafik kazaları, kavgaya karışma gibi durumların içerisinde yer alma
· İntihar etme girişiminde bulunma ve yaşamı sonlandırma olarak sayılabilir.