Biri Bizi Gözetliyor: Yüz Tanıma Sistemi

Her geçen gün yeni bir icat ile tanıştığımız için teknolojinin hızına yetişemediğimiz bir çağdayız. Dün hayalini kurduğumuzda bile ‘’Canım olur mu öyle şey’’ diyerek güldüğümüz icatlar bugün hayata geçiyor. Örneğin geçtiğimiz günlerde Avustralya bir firmanın tasarladığı ve test aşamasında olan dünyanın ilk uçan yarış otomobili ile tanışmıştık. Geçmişte bu teknolojiden bahsedildiğinde çoğu insan gülüp geçiyor, ciddiye almıyordu. Bugün ise hayretle izliyoruz. Hayatımıza dahil olan bu teknolojik yenilikler elbette her zaman bizim yararımıza olmuyor. Mesela Çin’de yaygın olarak kullanılan yüz tanıma sistemi. Daha çok 2017 yılından itibaren duymaya başladığımız yüz tanıma sistemi, kişinin fiziksel ve davranışsal özelliklerini göz önünde bulundurarak kimlik belirleme teknolojisidir.

Türkiye’de henüz yaygın olarak kullanmadığımız bu sistemin ana yurdu tabii ki Çin Halk Cumhuriyetidir. Çin’de neredeyse kişi başı bir adet güvenlik kamerası düşüyor diyebiliriz. Bu sayı biraz abartılı olsa da gelecekte bu sayıya ulaşacaklar gibi duruyor. Çin, vatandaşlarını yüz tanıma sistemi tabanlı güvenlik kameralarıyla her saniye takip edebiliyor. Bu teknolojinin suçluların kısa sürede bulunması gibi bir avantajı olsa da özel hayat gibi bir hakkı ortadan kaldırıyor. Yüz tanıma sistemi sayesinde kayıp kişiler daha hızlı bir şekilde bulunabilecek, aranan suçluların nerede olduğu kısa sürede tespit edilebilecek ve yasaya aykırı davranışta bulunan vatandaşlar bulup cezalandırılacak. Son cümlenin en büyük örneği ilk olarak Çin tarafından hayata geçirilen Sosyal Kredi Sistemi olabilir. Çin, yüz tanıma sistemini kullanarak vatandaşlarını bir tür ödül-ceza sistemine tabi tutacak. Diyelim ki sigara içilmeyen bir alanda sigara içtiğiniz tespit edildiğinde yüz tanıma sistemi sayesinde kimliğiniz tespit edilerek kredi puanınız düşecek ve ceza alacaksınız. Ayrıca iyi bir davranışta bulunduğunuzda ise ödüllendirileceksiniz. Bu sistemin suçları azaltma yönünde avantajı olsa da iktidarların muhaliflerine karşı kullanabileceği bir güç olmasından endişe ediliyor.